Veelal wordt het geweten aan ­tijdsgebrek. Te veel tegelijk willen aanpakken en onvoldoende prioriteiten stellen. Dat zijn zeker oorzaken, maar er zijn dieperliggend meer oorzaken, die niet direct herkend worden. Het kan namelijk concreet worden om zaken werkelijk anders aan te pakken. Het betekent anders werken en andere routines aanleren. Dat vraagt ook verandering bij jezelf. Uit ervaring herken ik het ­enthousiasme om de plannen te maken om pijnpunten te veranderen. Regelmatig houdt het in dat ‘anderen’ de verandering ondergaan en jijzelf als leider van een verbeterproject aangeeft ‘hoe en wat’, maar in feite zelf niet meedoet aan de verandering.

Bij verbeterprojecten is het logisch dat de pijnpunten vragen om een andere manier van werken. Wat er nu is, werkt niet naar wens en behoeft verbetering. Een verandering vraagt het doorbreken van oude patronen (‘we hebben het altijd zo gedaan en dat werkte ook goed’). Oude patronen zijn gewoontes, routines en die zaken waarbij je regelmatig op de ‘automatische piloot’ de activiteiten uitvoert. 

Het doorbreken van oude patronen of vaste gewoontes is echt lastig. Daar heeft ieder mens mee te maken. Wat je namelijk weet en hebt ervaren is veilig en heeft zijn waarde bewezen. Dat is het referentiepunt en het kan niet helemaal naar tevredenheid zijn, maar toch. Als je nog geen ervaring hebt met het ‘nieuwe’ is het lastig oordelen of het een echte verbetering is. 

Doen is ervaren

Dat lijkt een vicieuze cirkel, die te doorbreken is door het ‘gewoon te gaan doen’ bij wijze van test, pilot, experiment, geef het maar een naam. Doen is ervaren! Ook belangrijk is de verwachtingen bij het veranderen helder te formuleren met elkaar. Uiteraard wil je met een verandering een vooruitgang zien. De eerste keer dat je op een andere manier werkt kan de uitkomst zomaar slechter zijn dan hoe je het altijd deed. Daarmee is het nog geen mislukking: in tegendeel. Het is een leercurve die er altijd is bij een verandering. Hoe deze zich beweegt is met elkaar in te schatten. Het starten van een pilot of test is mijns inziens de beste manier om samen de veranderingen te begeleiden. Op een klein deel van de organisatie uittesten en de resultaten met elkaar bespreken en waar nodig nog aanpassingen doen. Allemaal kleine PDCA-­cirkels.