Een van de grootste veranderingen in de komende jaren is de uitfasering van PFAS – de groep van per- en polyfluoralkylstoffen die decennialang in talloze toepassingen onmisbaar leken. PFAS staan bekend om hun chemische bestendigheid en lage wrijving, maar ook om hun extreme persistentie: ze breken niet af in het milieu en hopen zich op in water, bodem en zelfs mensen.
PFAS komen in de kunststofindustrie vaak voor in fluorpolymeren zoals PTFE, PVDF, FEP en ETFE, in antidrip-additieven, in vlamvertragende compounds en in bepaalde smeermiddelen of coatings. De Europese ECHA bereidt een breed PFAS-verbod voor, dat tussen 2026 en 2030 van kracht moet worden. Dat betekent dat compoundeurs alternatieven moeten ontwikkelen zonder fluorcomponenten, terwijl ze wel dezelfde prestaties moeten halen op vlak van mechanische sterkte, thermische stabiliteit en verwerkbaarheid. Een complexe uitdaging, maar ook een kans: wie nu al overstapt op PFAS-vrije formuleringen, loopt straks voorop.
Nieuwe spelregels: PPWR, CMP en ZZS
De PFAS-restrictie staat niet op zichzelf. Parallel daaraan ontstaat een golf aan regelgeving die de hele kunststofketen beïnvloedt:
• PPWR (Packaging & Packaging Waste Regulation). Deze Europese verordening legt vast dat in 2030 minimaal 30% van alle verpakkingen uit gerecycled materiaal moet bestaan. Dat vraagt om grondstoffen die traceerbaar, consistent en veilig zijn – eigenschappen waar de compoundeur direct invloed op heeft.
• CMP (Circulair Materialenplan 2030): In Nederland vormt dit plan het kader voor het verantwoord inzetten van gerecyclede grondstoffen. De nadruk ligt op kwaliteit en functionaliteit, niet alleen op recyclingpercentages. Compoundeurs spelen hierin een sleutelrol: zij moeten ervoor zorgen dat circulaire materialen ook daadwerkelijk voldoen aan de technische eisen.
• ZZS (Zeer Zorgwekkende Stoffen): Steeds meer stoffen vallen onder dit beleid vanwege hun giftigheid of persistentie. Dit heeft directe impact op additieven, stabilisatoren en kleurstoffen. De compoundeur moet bij elke formulering kunnen aantonen dat zijn product vrij is van ZZS – of dat het gebruik binnen veilige grenzen blijft.
Samen leiden deze richtlijnen tot één duidelijke boodschap: ken je grondstoffen, hun herkomst en hun impact.
LCA-berekeningen: meetbaar maken wat je bespaart
Om duurzaam materiaalgebruik écht te kunnen onderbouwen, is inzicht nodig in de milieu-impact van elke compound. Een Life Cycle Assessment (LCA) brengt de volledige milieubelasting in kaart — van grondstofwinning en productie tot verwerking en end-of-life.
Wat kun je meten met een LCA?
- de impact van één vervangen component (bijvoorbeeld virgin olie door biogebaseerde olie);
- de cumulatieve besparing bij vervanging van meerdere onderdelen;
- het verschil in CO2-uitstoot t.o.v. een conventioneel (prime/virgin) materiaal;
- de CO2-footprint per kg materiaal, gekoppeld aan werkelijke grondstofdata.
Waarom is dit relevant voor compoundeurs?
Een LCA biedt harde cijfers die bruikbaar zijn voor:
- duurzaamheidscertificering (BREEAM, LEED, MKI-score);
- aanbestedingen en duurzaamheidsrapportages;
- communicatie naar klanten en stakeholders: van belofte naar bewijs.
Met deze aanpak wordt duurzaamheid niet langer een duurzaamheidsclaim, maar een meetbaar en onderbouwd voordeel. Zo krijgt elk circulair compound een tastbare meerwaarde, zowel technisch als ecologisch.
Controle en herkomst worden cruciaal
De toename van gerecyclede en biogebaseerde polymeren maakt materiaalstromen complexer. Waar virgin grondstoffen voorspelbaar waren, brengen recyclaten variatie in kleur, MFI en zuiverheid met zich mee. Dat maakt focus op kwaliteit en traceerbaarheid cruciaal. Compoundeurs investeren daarom in grondstofkarakterisatie (NIR, DSC, FTIR) om de samenstelling van recyclaat te analyseren, in inline sensortechnologie om procesparameters en consistentie te bewaken en in datalogging en batchtraceability om elke levering herleidbaar te maken. Herkomst is niet langer een administratieve formaliteit, maar een technisch kwaliteitscriterium. Wie de input niet kent, kan de output niet garanderen.
De keten als fabriek: samenwerking voor zekerheid
Circulariteit vraagt om samenwerking door de hele keten. Recyclers, compoundeurs, verwerkers en merkeigenaren moeten samen bepalen hoe gerecyclede grondstoffen opnieuw ingezet worden. De compoundeur fungeert daarbij als knooppunt van kennis: hij vertaalt variabele reststromen naar betrouwbare materialen met voorspelbare eigenschappen.
Instrumenten zoals LCA’s, ISCC-certificering en Scope 3-rapportages worden steeds belangrijker. Ze maken de milieuprestatie van producten inzichtelijk en vormen de brug tussen materiaaltechniek en duurzaamheidsdoelen. De compoundeur die zijn data op orde heeft, biedt niet alleen materiaal — maar ook vertrouwen.
Meten, weten en bewijzen
De compoundeur van 2035 werkt datagedreven en transparant. Elke batch is digitaal te herleiden, elk additief wordt verantwoord en elke CO₂-reductie wordt onderbouwd. De moderne compoundeerlijn is daarmee niet langer alleen een extruder, maar ook een meetinstrument dat kwaliteit, herkomst en duurzaamheid combineert.
De rol van de compoundeur verschuift definitief van producent naar kwaliteitsregisseur. Hij zorgt dat gerecyclede en biogebaseerde grondstoffen dezelfde betrouwbaarheid krijgen als virgin materialen – en dat de Europese circulaire economie ook technisch kan functioneren.
Controle is de nieuwe kwaliteit
De toekomst van kunststof ligt niet alleen in recycling, maar in controle over wat we recyclen. PFAS, PPWR, CMP en ZZS dwingen de sector tot een nieuwe vorm van verantwoordelijkheid. De compoundeur van morgen moet niet alleen mengen, maar zeker ook meten, selecteren en garanderen. Wie vandaag investeert in kennis, data en samenwerking, bepaalt morgen de standaard voor een circulaire, veilige en transparante kunststofindustrie. n
Korrels BV is een onafhankelijke compoundproducent, gevestigd in Wapenveld. Het bedrijf ontwikkelt en produceert maatwerkcompounds op basis van elastomeren (4KFLEX®), zoals TPU, TPO, TPE, TPV, SEBS en technische polymeren (4KTEC®), waaronder PA, PP, ABS, PC en blends. Onder de naam ECOmpounds® levert Korrels duurzame alternatieven met post-consumer recyclaat, post-industrial content of biobased grondstoffen. Met korte lijnen, een eigen lab en logistieke flexibiliteit richt Korrels zich op klanten in industrie, automotive, bouw, consumentenproducten en verpakkingen.
Meer informatie: www.korrels.nl.
